فاصله زمانی میان تحویل برگ سبز چای و تسویه مطالبات، می‌تواند در فصل برداشت بر قدرت خرید چایکاران اثر بگذارد؛ به‌ویژه در شرایطی که هزینه‌های باغ، دستمزد نیروی کار و مخارج روزمره همچنان ادامه دارد.

در چنین شرایطی، راهکارهای اعتباری می‌توانند بخشی از این فاصله زمانی را پوشش دهند. در همین راستا، گرین‌پی با همکاری و پشتیبانی بانک کشاورزی، در تابستان ۱۴۰۵ طرح «چای اعتبار دارد» را با هدف فراهم‌کردن امکان استفاده چایکاران از اعتبار خرید، پیش از تسویه کامل مطالبات، رونمایی کرد.

در این طرح، مطالبات ناشی از تحویل برگ سبز چای، مبنای تخصیص اعتبار قرار می‌گیرد تا چایکاران بتوانند متناسب با شرایط طرح، بخشی از نیازهای خود را از طریق اعتبار خرید کالا و خدمات تأمین کنند.

در همین زمینه، با موسی رمرودی، مدیر شعب بانک کشاورزی استان گیلان، درباره اهداف و سازوکار اجرای طرح «چای اعتبار دارد»، نحوه تخصیص اعتبار، جامعه هدف و چگونگی بهره‌مندی چایکاران از این خدمت گفت‌وگو کرده‌ایم.

جناب آقای رمرودی، طرح «چای اعتبار دارد» با چه هدفی طراحی شده و قرار است چه مسئله‌ای از چایکاران را برطرف کند؟

هدف از اجرای طرح «چای اعتبار دارد» استفاده از ابزارهای نوین اعتباری برای کمک به چایکاران در مدیریت فاصله زمانی میان تحویل برگ سبز و دریافت مطالبات است. این طرح کمک می‌کند چایکاران در این بازه زمانی به اعتبار مورد نیاز خود دسترسی داشته باشند و بخشی از قدرت خریدشان را حفظ کنند.

با توجه به اینکه پرداخت بهای برگ سبز چای ممکن است با فاصله زمانی انجام شود، ایجاد یک خدمت اعتباری می‌تواند بخشی از نیازهای مصرفی و جاری چایکاران را در این دوره پوشش دهد و فشار ناشی از انتظار برای دریافت مطالبات را کاهش دهد.

رمرودی با اشاره به تفاوت این اعتبار با تسهیلات سنتی گفت: کاهش هزینه و کارمزد پرداختی چایکار، حذف بخشی از بروکراسی‌های اداری و سهولت دسترسی به خدمت از مهم‌ترین تفاوت‌های این طرح با تسهیلات سنتی است. فرآیند دریافت اعتبار نیز به‌گونه‌ای طراحی شده که با سرعت بیشتری انجام شود و متناسب با نیاز واقعی چایکار باشد.

وی افزود: استفاده از ابزارهای اعتباری در شرایطی که پرداخت تسهیلات نقدی با محدودیت‌هایی همراه است، می‌تواند امکان تأمین بخشی از نیازهای چایکاران را بدون نیاز به پرداخت نقدی فوری فراهم کند.

برای اینکه یک چایکار بتواند از اعتبار گرین‌پی استفاده کند، چه سازوکاری در نظر گرفته شده است؟

چایکار در گام نخست باید نرم‌افزار «باران» بانک کشاورزی را نصب کند. سپس فرآیند تأیید قرارداد دریافت خدمت اعتباری گرین‌پی از طریق همین نرم‌افزار انجام می‌شود.

چایکار پس از مطالعه مقررات و شرایط مربوط به طرح، رضایت خود را برای دریافت این خدمت تأیید می‌کند و سایر مراحل نیز بر اساس سازوکار تعریف‌شده میان گرین‌پی و صندوق حمایت از توسعه صنعت چای دنبال خواهد شد.

میزان اعتبار هر چایکار بر چه اساسی تعیین می‌شود؟

میزان اعتبار هر چایکار بر اساس مجموعه‌ای از شاخص‌ها از جمله ارزش و سابقه تحویل برگ سبز، مساحت باغ چای و میزان مطالبات وی از سازمان چای کشور تعیین می‌شود. بنابراین، سابقه تولید، سطح زیرکشت و میزان مطالبات چایکار در فرآیند اعتباردهی مورد توجه قرار می‌گیرد.

این اعتبار در چه زمینه‌هایی قابل استفاده است؟

اعتبار تخصیص‌یافته برای خرید کالا و خدمات از فروشگاه‌های طرف قرارداد قابل استفاده است. به این ترتیب، چایکار می‌تواند بدون پرداخت نقدی در لحظه خرید، بخشی از نیازهای خود را تأمین کند و مبلغ اعتبار استفاده‌شده نیز مطابق سازوکار طرح از محل مطالبات مربوط به بهای برگ سبز چای تسویه شود.

آیا دریافت و استفاده از این اعتبار نیازمند مراجعه حضوری به شعب بانک است؟

خیر. فرآیند استفاده از این اعتبار تا حد امکان به‌صورت غیرحضوری طراحی شده است و چایکار برای دریافت خدمت نیازی به مراجعه حضوری به شعب بانک کشاورزی ندارد. در مواردی که نیاز به راهنمایی یا مراجعه وجود داشته باشد، همکاران بانک کشاورزی خدمات لازم را ارائه خواهند کرد.

هدف اصلی از این طراحی، ساده‌سازی دسترسی چایکاران به خدمات اعتباری و کمک به مدیریت فاصله زمانی میان تحویل برگ سبز و دریافت مطالبات است.

با توجه به اینکه گیلان قطب تولید چای کشور محسوب می‌شود، اجرای این طرح چه اثری بر اقتصاد چای و جامعه چایکاران استان خواهد داشت؟
یکی از دغدغه‌های اصلی چایکاران، زمان دریافت بهای برگ سبز چای است. از سوی دیگر، کارخانه‌های فرآوری چای نیز با افزایش هزینه‌های خرید محصول، فرآوری و نیروی انسانی روبه‌رو هستند.

پیش‌بینی می‌شود در صورت بهره‌برداری کامل از این طرح، دسترسی به خدمات اعتباری در زنجیره صنعت چای تسهیل شود و بخشی از دغدغه‌های فعالان این حوزه کاهش یابد. استمرار دسترسی به این خدمات می‌تواند به پایداری فعالیت چایکاران و دیگر فعالان زنجیره تولید و فرآوری چای کمک کند.

رمرودی ادامه داد: طرح «چای اعتبار دارد» را می‌توان گامی در جهت تقویت زنجیره تأمین مالی صنعت چای دانست. این طرح با ایجاد اعتبار متناسب با محصول و مطالبات چایکار، امکان مدیریت بهتر فاصله زمانی میان تولید و دریافت وجه را فراهم می‌کند و می‌تواند به استمرار فعالیت تولیدکنندگان کمک کند.

وی افزود: از نگاه بانک کشاورزی، توسعه ابزارهای نوین اعتباری می‌تواند در افزایش بهره‌وری و پایداری اقتصادی بخش کشاورزی نقش مؤثری داشته باشد. زمانی که بهره‌بردار بتواند فاصله میان تحویل محصول و دریافت مطالبات را بهتر مدیریت کند، زمینه برای برنامه‌ریزی اقتصادی و استمرار تولید نیز فراهم می‌شود.

همکاری بانک کشاورزی و گرین‌پی در اجرای این طرح چگونه شکل گرفته و هر کدام چه نقشی در ارائه این خدمت دارند؟

شرکت گرین‌پی فراهم‌کننده خدمات اعتباری این طرح است و بانک کشاورزی نیز در معرفی، ترویج و توسعه این خدمت نقش دارد. این همکاری با هدف ارائه یک راهکار اعتباری متناسب با نیازهای واقعی چایکاران شکل گرفته است.

بانک کشاورزی در سال‌های اخیر توسعه استفاده از ابزارهای نوین مالی و اعتباری را دنبال کرده و طرح «چای اعتبار دارد» نیز یکی از نمونه‌های این رویکرد است. در صورت اجرای کامل طرح، چایکار می‌تواند بر مبنای محصول تحویلی و مطالبات خود، در زمان مناسب از اعتبار خرید استفاده کند و بخشی از نیازهایش را پیش از وصول کامل مطالبات تأمین کند.

موسی رمرودی در پایان گفت: طرح «چای اعتبار دارد» را می‌توان نمونه‌ای از طراحی یک خدمت مالی بر اساس شرایط واقعی تولیدکنندگان دانست. ابزارهای نوین اعتباری به دلیل چابکی و امکان انطباق با نیازهای روز، می‌توانند بخشی از نیاز کشاورزان به اعتبار را در فاصله زمانی میان تحویل محصول و وصول مطالبات پاسخ دهند.

وی ادامه داد: پیش‌بینی می‌شود بخش قابل‌توجهی از چایکارانی که امکان استفاده از تلفن همراه هوشمند را دارند، از این طرح استقبال کنند. برای آن دسته از مشتریان سنتی که دسترسی کمتری به ابزارهای دیجیتال دارند نیز استفاده از روش‌های جایگزین از جمله کارت و سایر ابزارها در دست بررسی است تا جامعه بیشتری از چایکاران بتوانند از این ظرفیت بهره‌مند شوند.

صنعت چای در یک نگاه

بر اساس آمار اعلام‌شده:

حدود ۵۰ هزار نفر بهره‌بردار در بخش چای فعالیت دارند.

مساحت باغ‌های چای حدود ۱۷ هزار هکتار است.

ارزش برگ سبز چای در سال ۱۴۰۵ حدود ۴ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.

گردش مالی صنعت چای نیز حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان اعلام شده است.