یزد، ایران — ۲۰۲۶

وقتی طبیعت از یک موضوع قابل بازنمایی به تجربه‌ای انتزاعی تبدیل می‌شود، اثر هنری دیگر صرفاً درباره آنچه دیده می‌شود نیست؛ درباره چیزی است که در ادراک، حافظه و تجربه انسان باقی می‌ماند. «آواز زمین | The Earth as a Practice»، نمایشگاه انفرادی محدثه عابدی‌دوست، با کیوریتوری سیمین زحمتکش، در قالبی میان نقاشی، ویدئوآرت و اینستالیشن، طبیعت را از بازنمایی مستقیم جدا کرده و به قلمرو هنر مدرن و انتزاعی وارد می‌کند.

این پروژه با دریافت جایزه تقدیر ویژه | Honourable Mention Award از سوی گالری آویسنیت | Avicennite Gallery همراه شده است. بر اساس گواهی رسمی گالری، این تمایز به دلیل کیفیت هنری، توسعه مفهومی و رویکرد میان‌رشته‌ای نمایشگاه و انسجام میان نقاشی، اینستالیشن و ویدئوآرت به عابدی‌دوست اعطا شده است.

در این مجموعه، طبیعت به شکل منظره، گل یا گیاه بازنمایی نمی‌شود. عابدی‌دوست به جای بازسازی جهان بیرونی، تجربه آن را دنبال می‌کند؛ رنگ، ماده، حرکت، ریتم، فرم و فضا به عناصر اصلی این تجربه تبدیل می‌شوند. از این منظر، پروژه با مفهوم ادراک زیسته در پدیدارشناسی موریس مرلوپونتی ارتباط پیدا می‌کند؛ طبیعت نه ابژه‌ای بیرونی برای مشاهده، بلکه حضوری است که از مسیر بدن و حواس تجربه می‌شود.

اگرچه پروژه با تاریخ و فرهنگ بصری ایران نسبت دارد، نگارگری یا نقش‌مایه‌های سنتی مستقیماً در آثار استفاده نشده‌اند. رابطه اثر با این زمینه در سطح حافظه فرهنگی و تاریخی شکل می‌گیرد؛ یعنی در پرسش گسترده‌تری درباره اینکه انسان ایرانی در طول تاریخ چگونه طبیعت را دیده، تجربه کرده و به آن معنا داده است. هنرمند این میراث را بازسازی نمی‌کند، بلکه از آن عبور می‌کند تا به بیانی کاملاً معاصر و انتزاعی برسد.

در این مسیر، مفهوم «تفاوت» و «شدن» در اندیشه ژیل دلوز می‌تواند یکی از کلیدهای خوانش آثار باشد. تجربه طبیعت در آثار عابدی‌دوست به تصویر قابل شناسایی تبدیل نمی‌شود؛ در فرآیند آفرینش تغییر می‌کند و به فرم، ریتم و کیفیتی تازه بدل می‌شود. همین فرآیند، بخشی از شکل‌گیری زبان و امضای شخصی هنرمند است.

همچنین می‌توان پروژه را در نسبت با هرمنوتیک هانس گئورگ گادامر و ایده بازخوانی افق فرهنگی فهمید؛ نه به‌عنوان بازگشت به سنت، بلکه به‌عنوان مواجهه‌ای تازه با زمینه‌ای تاریخی. در اندیشه والتر بنیامین نیز گذشته زمانی در اکنون فعال می‌شود که دوباره تجربه و تفسیر شود. در کنار آن، مفهوم نماد در اندیشه ارنست کاسیرر امکان دیگری برای فهم رابطه انسان با طبیعت فراهم می‌کند؛ طبیعت در اینجا نه یک تصویر، بلکه تجربه‌ای است که در ذهن انسان معنا پیدا می‌کند.

از این منظر، «آواز زمین» بیش از آنکه نمایشگاهی درباره طبیعت باشد، پروژه‌ای درباره چگونگی ادراک طبیعت و تبدیل این ادراک به زبان انتزاعی است؛ پروژه‌ای که در آن نقاشی، ویدئوآرت و اینستالیشن، سه رسانه برای یک جست‌وجوی واحدند.

دریافت Honourable Mention Award از گالری آویسنیت، بر اساس گواهی رسمی، این رویکرد را از منظر کیفیت هنری، توسعه مفهومی و ساختار میان‌رشته‌ای مورد تقدیر قرار داده است؛ تمایزی که جایگاه این پروژه را در مسیر حرفه‌ای و معاصر عابدی‌دوست مستند می‌کند.